Bệnh tinh hoàn ẩn là gì?
Tinh hoàn ẩn hay còn được gọi là tinh hoàn chưa xuống. Trong giai đoạn phát triển của bào thai nam, lúc đầu, tinh hoàn nằm trong ổ bụng, sau đó, nó chạy dần xuống bìu. Tinh hoàn ẩn là tình huống tinh hoàn đứng lại trên đường di chuyển từ bụng xuống bìu. Tỷ lệ tinh hoàn ẩn khoảng 3-4% bé trai khi sinh, tỷ lệ này cao hơn ở trẻ sinh non, sinh thiếu cân, sinh đôi.
Yếu tố gây tinh hoàn chưa xuống
Quá trình tinh hoàn di chuyển từ bụng xuống bìu chịu sự ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân. Nếu xảy ra rối loạn, các nguyên nhân này sẽ làm tinh hoàn không xuống được đến bìu và gây ra chứng tinh hoàn chưa xuống.
Các nguyên do đó là:
- Suy tuyến yên, làm thiếu gonadotropin gây tinh hoàn chưa xuống và nhỏ bộ phận sinh dục;
- Sai lệch tổng hợp testosteron: thiếu men 17α-hydroxylase, 5α-reductase… làm cho tinh hoàn không phát triển bình thường;
- Giảm tình huống cảm nhận của các thụ thể androgen: gây ảnh hưởng sự phát triển hiện tượng sinh dục nam, gây ẩn tinh hoàn;
- Nếu mẹ mang thai trẻ trai mà dùng diethylstilbestrol nhiều , dùng kháng androgen thì thai nhi nảy sinh nguy cơ bị ẩn tinh hoàn;
- Phát triển bất thường của dây chằng tinh hoàn - bìu làm cho tinh hoàn nằm lơ lửng trên cao, không xuống được đến bìu;
- Những yếu tố cơ học gây cản trở sự di chuyển của tinh hoàn như: cuống mạch của tinh hoàn ngắn, xơ hoá vùng ống bẹn…
Triệu chứng tinh hoàn lạc chỗ thường gặp
Nếu trẻ trai còn nhỏ, phụ huynh có khả năng sờ nơi bìu nhưng không thấy tinh hoàn ở dưới bìu. Ở trẻ lớn hay người lớn, tự sờ thấy trong bìu không có tinh hoàn hay kiểm tra thấy ở ống bẹn nảy sinh khối u nổi lên. Bìu kém phát triển, tinh hoàn chưa xuống càng cao thì bìu càng kém phát triển. Tinh hoàn chưa xuống có thể trong ổ bụng , lỗ bẹn sâu khi khám không sờ thấy tinh hoàn.
Siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính ổ bụng hoặc nội soi ổ bụng có thể xác định được vị trí của tinh hoàn ẩn. Ngoài ra, còn có khả năng biết những biểu hiện khác của tinh hoàn như u tinh hoàn…
Nguy cơ vô sinh của căn bệnh tinh hoàn ẩn
Tinh hoàn lạc chỗ thường nảy sinh chu vi, chiều dài nhỏ hơn bình thường, nhu mô thường mềm nhão. Nghiên cứu của thạc sỹ y tế cho thấy: Các bé xảy ra tinh hoàn ẩn, chu vi của các ống sinh tinh bé hơn, mức độ xơ hóa tinh hoàn cũng lớn hơn; sự thay đổi về mô học của các tinh hoàn chưa xuống có khả năng ảnh hưởng tới tinh trùng gây vô sinh. Nếu bệnh nhân chỉ bị ẩn tinh hoàn một bên thì vẫn có thể có con. Nhưng họ nảy sinh nhiều rủi ro do nguy cơ bị ung thư bên tinh hoàn ẩn và nhiều nguy cơ khác.
Hiện tượng bệnh nhân bị tinh hoàn ẩn hai bên thì khả năng vô sinh rất lớn. Những người này thường nảy sinh kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng. Hơn nữa, có người còn không thể quan hệ được do thiếu hụt nội tiết tố trầm trọng. Thể trạng những nam giới này thường yếu đuối, ảnh hưởng rất lớn đến công việc, sinh hoạt và tâm sinh trạng người bệnh. Ngoài ra, người bị tinh hoàn chưa xuống thường xuất hiện với các dị tật bẩm sinh khác làm tăng nguy cơ vô sinh cho người bệnh.
Cần trị liệu sớm tinh hoàn lạc chỗ
Trẻ bị tinh hoàn ẩn, nếu không được trị liệu có thể gặp các nguy cơ như vô sinh , chấn thương tinh hoàn , tổn thương về tâm sinh lý do không có hay chỉ có một tinh hoàn dưới bìu. Khi phát hiện trẻ bị tinh hoàn lạc chỗ, chúng ta chỉ nên đợi tới khi trẻ 9 tháng tuổi để xem tinh hoàn có ở bìu , không. Nếu sau 9 tháng mà tinh hoàn vẫn chưa ở bìu thì nên xử lý bằng tiểu phẫu cho trẻ. Thời gian phẫu thuật tốt nhất là khi trẻ được 1-2 tuổi.
Đối với người trưởng thành phát hiện thấy ẩn tinh hoàn cần phải tiến hành phẫu thuật ngay: nếu tinh hoàn chưa bị ung thư hóa thì tiến hành phẫu thuật hạ tinh hoàn, kết hợp với cân bằng nội tiết tố. Hiện tượng tinh hoàn bị ung thư hóa thì cần cắt bỏ tinh hoàn, nạo vét hạch kết hợp với điều trị chống ung thư hỗ trợ...
Chúng tôi có lời khuyên:
Tinh hoàn chưa xuống chịu sự ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân, trong đó nảy sinh những yếu tố có khả năng phòng ngừa được như khi mẹ có con tránh dùng diethylstilbestrol nhiều; hay không dùng các chế phẩm kháng androgen. Đối với bé trai sinh thiếu cân, sinh non, sinh đôi, ba mẹ cần chú ý kiểm tra xem bé có bị ẩn tinh hoàn hay không để đưa trẻ đi điều trị sớm. Mọi trường hợp phát hiện được trẻ trai bị tinh hoàn chưa xuống, ba mẹ cần đưa bé trai đi khám để được chẩn đoán và chữa trị sớm, tránh nguy cơ vô sinh và ung thư hóa tinh hoàn...ặp
Xem thêm những bệnh trẻ có thể gặp:
Đăng nhận xét